[Celeste Williams]

010

Galleria Nazionale d'Arte Antica w Palazzo Corsini
Rzym, 2022 rok

Maddalena Gainsborough

– Gdzie ty do cholery jesteś? – rzuciła do telefonu, przyciskając go mocniej do ucha.
Zacisnęła palce na obudowie, aż opuszki zaczęły wyraźnie pobladły. Zatrzymała się przy krawędzi chodnika i zerknęła w prawo. Przez ulicę przetaczał się nieprzerwany strumień samochodów, pomiędzy którymi co chwilę przeciskali się piesi. Ktoś za jej plecami roześmiał się głośno, z pobliskiej restauracji dobiegał brzęk naczyń, a gdzieś dalej niewielki skuter próbował przedrzeć się przez wieczorny ruch, niecierpliwie trąbiąc na wszystko, co znalazło się na jego drodze.
– Idź sama.
Nie potrzebowała go widzieć, żeby wiedzieć, w jakim jest stanie. Wystarczyło kilka wypowiedzianych słów, charakterystyczne przeciąganie samogłosek i sposób, w jaki Mitchell próbował skleić ze sobą kolejne zdania. Był pijany. Znowu. A ona, jak można się było spodziewać, po raz kolejny miała ratować sytuację.
– Idź s a m a. Przecież to są, do cholery, też twoi klienci!
Prychnęła, słysząc, jak rozdziela poszczególne sylaby z wysiłkiem kogoś, kto najwyraźniej uważał, że w ten sposób brzmi bardziej przekonująco. Pokręciła głową, odruchowo przesuwając wzrokiem po drugiej stronie ulicy.
– Wiem, że sobie poradzę, ale to źle świadczy o firmie, Mitchell.
Trzask w słuchawce.
– Halo? Mitchell?
Cisza. Odsunęła telefon od ucha i spojrzała na ekran. Połączenie zakończone.
– Kurwa mać.
Przez moment stała jeszcze w miejscu, jakby samym spojrzeniem mogła zmusić urządzenie do ponownego połączenia. Ostatecznie schowała je do kopertowej, czarnej torebki, odwróciła głowę w lewo, potem jeszcze raz w prawo i ruszyła przed siebie. Przeszła przez ulicę, przy końcu niemal podskakując, by zdążyć przed nadjeżdżającym samochodem. Obcasy zastukały o chodnik, kiedy znalazła się po drugiej stronie.
Rzym żył własnym rytmem, zupełnie nieprzejęty tym, że jakiś kanadyjski dyrektor właśnie postanowił zawiesić swoje obowiązki na rzecz kolejnego wieczoru zakrapianego alkoholem. Letnie powietrze pozostawało ciepłe, ciężkie od zapachów rozgrzanego kamienia, kawy, perfum i jedzenia dobiegającego z otwartych ogródków restauracyjnych. Na wąskich ulicach Trastevere mieszały się głosy turystów, rozmowy miejscowych i dźwięki dobiegające z lokali, w których wieczór zdążył już na dobre się rozpocząć. W świetle witryn połyskiwały butelki wina, na stolikach piętrzyły się talerze, a kelnerzy z wprawą lawirowali między ludźmi. Ktoś próbował zrobić zdjęcie kamienicy, ktoś inny zatrzymał się na środku przejścia, zupełnie nieświadomy, że blokuje drogę pozostałym.
Celeste minęła grupę turystów, poprawiając torebkę niewielkich gabarytów na ramieniu. Kobaltowa, asymetryczna sukienka przylegała do jej sylwetki, poruszając się lekko przy każdym kroku. Nie była to kreacja przypadkowa ani szczególnie wygodna do przemierzania rzymskich ulic na wysokich obcasach, ale wieczór wymagał odpowiedniej oprawy. Czarna marynarka przewieszona przez ramię miała dopełnić całość, kiedy znajdzie się już we wnętrzu galerii.
Jeszcze dwa dni wcześniej wyobrażała sobie ten wyjazd zupełnie inaczej.
Dla Northbridge Capital Partners miał to być jeden z ważniejszych wieczorów ostatnich miesięcy. Nie chodziło wyłącznie o obecność na wystawie barokowych dzieł ani o samą licytację tego, co organizatorzy zdecydowali się przeznaczyć na sprzedaż. Wernisaż stanowił przede wszystkim okazję do rozmów z ludźmi, z którymi w innych okolicznościach trudno byłoby umówić się na formalne spotkanie. Nieoficjalna atmosfera, odpowiednia oprawa, kilka kieliszków szampana i możliwość przedstawienia swoich pomysłów poza salą konferencyjną. Wszystko to miało ułatwić pozyskanie europejskiego klienta planującego ekspansję na rynek amerykański.
Edoardo Argentieri rozmawiał jednak równolegle z dwiema firmami inwestycyjnymi. Z nimi i z Potomac Ridge Capital, konkurencją z Waszyngtonu.
Williams od dawna uważała, że problem byłby znacznie mniejszy, gdyby zarząd wreszcie odważył się otworzyć filię w Stanach Zjednoczonych. Pomysł wracał podczas kolejnych spotkań, za każdym razem jednak Mitchell skutecznie sprowadzał dyskusję na grunt rzekomo ograniczonego kapitału i konieczności zachowania ostrożności. Nie wierzyła w te argumenty. Zwłaszcza że w ostatnich latach firma pozyskała wystarczająco dużo klientów, żeby przynajmniej poważnie rozważyć taki krok. Nie zamierzała zresztą po raz kolejny przekonywać ludzi, którzy z góry wiedzieli, że nie zamierzają zmienić zdania.
Dwa dni wcześniej wszystko wyglądało jeszcze całkiem obiecująco. Przyjazd, zakwaterowanie, spotkania przygotowawcze, kolejne wersje strategii i rozmowy dotyczące oczekiwań Argentieriego. Zorganizowany plan, rozpisany harmonogram i podział obowiązków. Właśnie tak lubiła pracować.
Potem pojawiła się Tatiana.
Celeste skrzywiła się na samo wspomnienie. Właściwie trudno było powiedzieć, w którym momencie nowa asystentka postanowiła, że jej zawodowe obowiązki obejmują również dostarczanie Mitchellowi rozrywki. Z pewnością nie zajęło jej to dużo czasu. Młoda kobieta z niespotykaną gorliwością korzystała z każdej okazji, żeby znaleźć się jak najbliżej swojego przełożonego. Nachylała się nad jego ramieniem, uśmiechała na każde wypowiedziane przez niego słowo i patrzyła na niego w sposób, który nie pozostawiał szczególnie wiele miejsca na interpretację.
Cztery dekady różnicy wieku najwyraźniej nie stanowiły dla niej przeszkody.
Dla Celeste cała sytuacja była tak absurdalna, że początkowo nie potrafiła traktować jej poważnie. Później zaczęła zwyczajnie działać jej na nerwy. Nie miała ochoty obserwować przedstawienia odgrywanego między człowiekiem, który przez lata był jej mentorem, a dziewczyną najwyraźniej przekonaną, że największym zawodowym osiągnięciem jest znalezienie sobie odpowiednio zamożnego opiekuna. Wychodziła więc na papierosa częściej, niż przystawało, i coraz mniej wysilała się, żeby ukrywać swoje zniesmaczenie.
Wystarczyło zresztą przypomnieć sobie jeden z hotelowych poranków.
Drzwi windy rozsunęły się powoli. Mitchell wyszedł pierwszy, choć trudno było powiedzieć, czy rzeczywiście miał pełną kontrolę nad własnym krokiem. Koszula była wymiętoszona, krawat poluzowany, a jego twarz miała ten charakterystyczny wygląd człowieka, który poprzedniej nocy zdecydowanie przesadził z ilością alkoholu. Pod ciężkim ramieniem trzymał Tatianę. Blondynka szła boso, z butami zwisającymi z dłoni, a rozmazany tusz do rzęs pozostawił pod jej oczami ciemne ślady.
Celeste minęła ich w drodze na poranny jogging. Przystanęła na moment, przyglądając się obojgu z wyrazem szczerego niedowierzania.
– Co to do cholery ma być?
Mitchell uniósł głowę, jakby dopiero teraz zauważył jej obecność.
– Nie martw się – mruknął, machając dłonią, której ramię wciąż spoczywało na barkach asystentki. – Nic się nie martw.
Gest był niedbały, niemal rozleniwiony. Zupełnie jakby odganiał natrętną muchę, a nie odpowiadał na pytanie osoby, która przez ostatnie dwa dni próbowała utrzymać w ryzach ich wspólne przedsięwzięcie.
Williams przez chwilę patrzyła na niego bez słowa.
– Mitchell, dzisiaj wieczorem mamy wernisaż.
– Wiem.
Nie brzmiał jak człowiek, który rzeczywiście cokolwiek wiedział.
Właśnie wtedy przypomniała sobie drugi problem, który pojawił się jeszcze poprzedniego wieczoru.
Telefon od Rosamund Fairfax-Howard.
Nagłe wynajęcie dodatkowego pokoju dla Tatiany okazało się konieczne, gdyż perspektywa spania w trójkę w hotelowym apartamencie nie wchodziła w grę. I nie chodziło nawet o samego Mitchella. Mężczyzna bez wątpienia nie miałby nic przeciwko temu, by posiadać na wyciągnięcie ręki osobisty harem blondynek, którymi mógłby zarządzać wedle własnego uznania. Problem leżał po stronie kobiet, z którymi obcował. Rosamund dowiedziawszy się, że negocjacje mają odbywać się w jednej z najważniejszych galerii sztuki w Rzymie, ona również powinna wziąć w nich udział.
Celeste niemal wybuchła śmiechem, kiedy usłyszała tę absurdalną wiadomość. Nie był to zresztą subtelny chichot, który można by zignorować. Roześmiała się na tyle głośno, że Mitchell poczerwieniał, po czym rzucił pod nosem kilka przekleństw i wyszedł z pokoju, trzaskając drzwiami.
Trudno było mu się dziwić. Sytuacja nie wyglądała szczególnie korzystnie, choć sama Williams musiała przyznać, że obecność Rosamund mogłaby okazać się znacznie bardziej przydatna niż obecność Tatiany. Mimo wszystko nie miała ochoty brać odpowiedzialności za potencjalną katastrofę, więc zdecydowała się zadzwonić do pani Howard, zanim ta zdążyła zarezerwować lot.
– Myślę, że twój przyjazd mógłby nieco zaburzyć przebieg rozmów – zaczęła ostrożnie. – Mitchell jest ostatnio dość rozkojarzony i nie chciałabym, żeby…
– Rozkojarzony? – przerwał jej głos Rosamund w telefonie. – Tak kazał ci powiedzieć?
Celeste zamknęła oczy.
– Nie. Ja tak mówię, bo znam go na tyle, żeby wiedzieć, że…
– Och, bez wątpienia zdążyłaś go dobrze poznać.
Przez chwilę milczała. Nie miała ochoty ani siły tłumaczyć się z czegoś, czego sama nie uważała za wymagające wyjaśnień.
– Rosamund, proszę cię.
Po drugiej stronie zapadła cisza. Potem rozległ się ciężki oddech, niemal bezpośrednio przy mikrofonie.
– Dobrze. Przekaż mu, że zostanę.
I na tym rozmowa się skończyła. Celeste nie potrzebowała już więcej informacji. Wystarczyło, że następnego ranka zobaczyła Mitchella wracającego do pokoju w towarzystwie Tatiany. Resztę dopowiedział sobie sam jej wyraz twarzy. Wszystkie te obrazy przemknęły jej przez głowę w ułamkach sekund. Fragmenty rozmów, twarz Rosamund, trzask hotelowych drzwi i Mitchell, który najwyraźniej uważał, że świat powinien dostosować się do jego aktualnych potrzeb. A teraz kolejny raz znalazła się w sytuacji, w której musiała naprawiać coś, za co nie powinna ponosić odpowiedzialności.
Nie martw się.
Prawie się uśmiechnęła. Oczywiście. Nie było przecież ż a d n e g o powodu, żeby się martwić.
Przyspieszyła kroku. Ulica stopniowo zmieniała charakter. Za jej plecami pozostawał coraz głośniejszy gwar lokali, śmiech turystów i dźwięk przesuwanych po bruku krzeseł. W miarę jak zbliżała się do Via della Lungara, wieczorny ruch nieco się rozpraszał, choć Rzym wciąż nie zamierzał zasypiać. Światła samochodów przesuwały się po fasadach starych kamienic, a ciepły blask latarni wydobywał z ich powierzchni nierówności tynku, kamienne obramowania okien i ślady upływającego czasu.
Wreszcie zwolniła.
Palazzo Corsini nie należał do budynków, które można było przeoczyć. Monumentalna, rozciągnięta wzdłuż ulicy fasada wyróżniała się spokojną symetrią i jasnym kamieniem, a wysokie okna oraz powtarzający się rytm architektonicznych podziałów nadawały jej niemal pałacowy chłód. Reprezentacyjne wejście, osadzone wśród potężnych arkad, zdawało się należeć do zupełnie innego świata niż zatłoczone, rozgrzane rzymskie uliczki, które właśnie zostawiła za sobą.
Przez moment przyglądała się budowli, unosząc nieco brodę. W świetle wieczoru jasna elewacja nabierała ciepłego odcienia, a wnętrze za otwartym wejściem pozostawało znacznie ciemniejsze. Było w tym miejscu coś imponującego, ale nie ostentacyjnego. Palazzo Corsini nie musiało nikomu niczego udowadniać. Jego historia, proporcje i sama obecność wystarczały, by przypomnieć przybyłym, że przekraczają próg przestrzeni, która od dawna przywykła do goszczenia ludzi przyzwyczajonych do władzy, pieniędzy i wpływów.
Dobrze dobrano miejsce na dzisiejsze spotkanie.
Celeste pokonała kilka stopni i skierowała się ku wejściu, gdzie ochroniarz sprawdził jej zaproszenie. Dopiero po przekroczeniu progu sięgnęła po marynarkę i narzuciła ją na ramiona. Chłodniejsze powietrze wnętrza przyniosło natychmiastową ulgę po spacerze wciąż nagrzanymi ulicami. Odgłosy miasta przycichły, zastąpione stonowanymi rozmowami gości, szelestem eleganckich kreacji i sporadycznym brzękiem szkła.
Wnętrze pałacu miało w sobie zupełnie inną skalę. Wysokie sklepienia, jasne ściany, kamienne przejścia i powtarzające się arkady tworzyły reprezentacyjną przestrzeń, w której każdy krok zdawał się odbijać nieco dłużej, niż powinien. Williams minęła kilka osób, wymieniając uprzejme skinienia głowy z tymi, których twarze kojarzyła z wcześniejszych spotkań. Nie zatrzymywała się jednak przy nikim na dłużej.
Sięgnęła po kieliszek jasnego szampana z tacy przechodzącego obok kelnera i dopiero wtedy pozwoliła sobie rozejrzeć po sali.
Edoardo Argentieriego jeszcze nie było.
Przyjęła tę informację z wyraźną ulgą. Miała przynajmniej kilka minut, żeby odetchnąć, zebrać myśli i upewnić się, że tego wieczoru nie będzie musiała improwizować więcej, niż to konieczne. Upijając niewielki łyk szampana, ruszyła w stronę pierwszych udostępnionych gościom dzieł. Barokowe płótna, ciężkie ramy, starannie dobrane oświetlenie. Zatrzymała się przy jednym z nich, pozwalając spojrzeniu przesunąć się po szczegółach kompozycji.
Przez moment mogła udawać, że przyszła tu wyłącznie dla sztuki. Była to całkiem przyjemna odmiana.

[Maddalena Gainsborough]

#02 - Art washes away from the soul the dust of everyday life

outfit
"Painting is poetry that is seen rather than felt, and
poetry is painting that is felt rather than seen.

Celeste Williams

Wiele można było powiedzieć o Maddalene ale na pewno nie to, że widziała świat w taki sam sposób jak inni. Nie chodziło tylko o to, że każdy z nas jest inny i na tym polegała ta inność. Chodziło bardziej o to w jaki sposób obcowała ze sztuką, szeroko pojętą sztuką. Od zawsze jej uwagę przyciągało to co dla kogoś wydawało się po prostu nudne, mało istotne. Choć to nie tak, że wzięło się to znikąd. W jej życiu pojawił się ktoś, kogo mogła nazwać swoim mentorem a może raczej promotorem. Jej nauczyciel, który zauważył ten błysk w oku młodej dziewczyny. Wtedy zaczęło się od rozmów, opowiadania o tym czym jest malarstwo. Sama zaczęła dowiadywać się jak najwięcej, czytała książki i odwiedzała muzea. Nudząc przy tym swoim rówieśników, opowieściami o tym co też dowiedziała się teraz. Na szczęście nigdy mocno się nie przejmowała tym, że to mogło ją odizolować od znajomych. Zawsze wiedziała, że chce związać się właśnie ze sztuką i nic nie miało jej w tym przeszkodzić, nawet świadomość, że wiele osób bierze ją za kompletnego odludka. Z pewnością nie zawsze chciała by ktoś patrzył na nią właśnie przez taki pryzmat, jak każdy normalny człowiek pragnęła bliskości. Pragnęła otaczać się osobami, których mogła nazwać swoimi przyjaciółmi. Rzecz jasna z czasem podejście innych jak i jej samej zmieniło się na tyle by znowu mogła otwierać się na nowe znajomości. Dążyć do tego by nie odpychać od siebie wszystkich.
Sztuka stała się dla niej ucieczką.
Miała przecież powody do tego by uciekać. W domu nie działo się najlepiej. Nie chciała być częścią tego co zaczynało ją wyniszczać od środka, a zachowania i czyny jej rodziców do tego właśnie doprowadzały. Kiedy tylko mogła to przebywała poza domem, jak się można domyśleć można było ją znaleźć w bibliotekach albo też w muzeach, które od zawsze były dla niej czymś co stawało się namiastką domu, a raczej spokoju. Lgnęła do tego, przez całe swoje życie aż sama stworzyła sobie ostoję. Bez większych obaw, że ktoś mógłby zniszczyć coś co chroniła przed całym światem. Nie każdy widział w niej silną kobietę, którą przecież była. Mimo swojej delikatnej natury i ogromnej wrażliwości, to trudno było ją w jakikolwiek sposób złamać. Spowodować, że wybuchała złością albo zatracała się w płaczu. Raczej nie można było oglądać podobnych scen z jej udziałem. Maddie od zawsze była mocno powściągliwa, jeśli chodzi o wyrażanie uczuć. Jeśli już to robiła to było to związane z tym kiedy opowiadała z zachwytem o kolejnym obrazie, który wisiał w jej galerii. Wtedy można było zobaczyć to jaka jest naprawdę ale tylko nieliczni potrafili to dostrzec. Może to i lepiej? Gdyby każdy kto ją spotka albo zna mógł czytać z niej jak z otwartej księgi to już dawno nie byłaby bezpieczna.
Poza rodzinną Kanadą nigdzie indziej nie czuła się tak dobrze jak we Włoszech. Właśnie tutaj powracała przynajmniej raz na kilka miesięcy, a zdarzało się, że była tutaj częściej niż we własnym domu. Piękno tego kraju ale też całego kontynentu mocno współgrało z tym co kochała i poszukiwała Gainsborough. Można rzecz, że gdyby nie to że już ułożyła sobie życie w Toronto to już dawno spakowałaby to co najważniejsze i przeniosła się właśnie tutaj. Zakorzeniła na tyle mocno by spełniać się właśnie tutaj. Chyba nie było bardziej idealnego miejsca jeśli chodzi o malarstwo, wielkich artystów i całą gamę osób które naprawdę znały się na tym i nie musiały udawać przed nią. Często miała przecież klientów, którzy liczyli tylko na to że znajdzie dla nich obraz albo rzeźbę, która będzie pasowała im do wystroju. Nie liczyło się wtedy jaką historię, łzy i cierpienie niosą ze sobą ów przedmioty. Dzieła sztuki, które dla niej stawały się częścią jej samej. W mistyczny sposób ale też bardziej namacalny, kiedy sama mogła się nim przyglądać. Przygotowywać do podróży, bo o to przecież też musiała zadbać. Zawsze zajmowała się tym sama. Nie chcąc by ktokolwiek w to ingerował.

Przybyła tutaj nie dla własnej przyjemność, aczkolwiek i na to znajdzie tutaj czas. Jeszcze będzie miała okazję zjeść w jednej z mało uczęszczanych restauracji, gdzie nie przyprowadzane są całe wycieczki. Amerykańskie wycieczki, które swoim zachowaniem potrafią zniechęcić do przebywania nawet w najpiękniejszych miejscach. Nie mogła się doczekać kiedy przysiądzie przy niewielkim stoliku, na jednej z wąskich ale jakże malowniczych uliczkach, które tutaj tworzyły sieć. Sieć, która odkrywała piękno architektury ale też to jak niewiele zmieniło się tutaj od chwili kiedy powstały. Tradycja ciągle była tutaj wyczuwalna, na każdym możliwym kroku. Właśnie dlatego, wracała tutaj częściej niż powinna? Galleria Nazionale d'Arte Antica to na pewno jeden z głównych przystanków dla Maddie, szczególnie dzisiaj. Przecież była tutaj z ważnego powodu. Jeśli dostawała telefon od klientów, musiała się pojawić. Nie przechwalając się nie mogli przecież znaleźć lepszej osoby. Wiedziała niemal wszystko o tutejszych dziełach sztuki i zawsze chętnie o nich opowiadała.
Kiedy wreszcie podjechała wynajętym samochodem, podziękowała kierowcy i wolnym krokiem skierowała się do środka budynku. Doskonale znała każdy, najmniejszy zakamarek ale dzisiaj postanowiła wejść tak jak wszyscy. Głównym wejściem. Delikatny uśmiech na jej twarzy towarzyszył jej kiedy mijała jednego z ochroniarzy, a później wychodzących odwiedzający. Trzymając mocno w swojej dłoni teczkę. W niej miała to co było jej teraz potrzebne ale również to co zawsze stawało się dla niej pewnego rodzaju zabezpieczeniem, gdyby ktoś miał wątpliwości co do tego czy aby na pewno wie o czym mówi. Nie dawała się zaskoczyć.
Przystanęła przy przepięknym obrazie Raffaello Sanzio da Urbino. La Fornarina, to właśnie przy niej pojawiała się jak przy pewnego rodzaju pomnik do którego wracała. Tutaj szukała odpowiedzi ale też oczekiwała, że jej intrygująca historia stanie się dla niej pewnego rodzaju odpowiedzią. Choć obraz dla niektórych mógł być kontrowersyjny, w szczególności jeśli mówimy teraz o wszechobecnej cenzurze nagości. Jednak nie było tutaj mowy o tym by portret przedstawiał wulgarny obraz kobiety. Chodziło o piękno, które nie było tak powierzchniowe. Choć jej strój był elegancki to miała tutaj swoje zadanie do zrobienia, a nie mogła się przy tym rozpraszać. Nie jeśli chodziło o coś tak ważnego jak wernisaż. Jeszcze przez chwilę stała w miejscu. Zatracając się we własnych myślach.
Wreszcie znalazła się w miejscu, które bardziej przypominało wspomniany wcześniej wernisaż, nie tylko ze względu na większą ilość osób. Rozejrzała się, szukając osób, które mogła w tym momencie rozpoznać ale za nim ruszyła w jakimkolwiek kierunku, poprosiła o czerwone wino. Jeśli już to mogła sobie pozwolić na odrobinę. Kiedy odwracała się z kieliszkiem, musiała dotknąć ramieniem blondynkę, która również na kogoś czekała?
- Mi scusi - przeprosiła, choć nie miała pewności czy trafiła na włoszkę. W dodatku jej zasób nie był też na tyle duży by mogła czuć się pewnie używając włoskiego - Nie zauważyłam Panią - uśmiechnęła się przepraszająco, choć miała odejść to przez krótką chwilę wydawało się, że już kiedyś ją spotkała. Może podczas jednego z bankietów Rosamund albo Mitchella. Tak naprawdę nie zawsze miała pamięć to osób, tym bardziej jeśli nie zamieniły ani jednego zdania.
- Czy my się już nie znamy? - spytała, w jakimś sensie nie wierząc w to, że w ogóle próbuje nawiązać rozmowę z nieznajomą. Przecież miała tutaj swój cel, misję którą chciała wypełnić bez niepotrzebnych komplikacji. Nie żeby uważała ją za wroga albo kogoś, kto chce sabotować jej pracę - Maddalena Gainsborough, miło mi - przedstawiła się wreszcie, by odrobinę odświeżyć pamięć młodej blondynki.