[Edward Wentworth]

Wieść o przyjęciach Edwarda rozchodziła się po Toronto w sposób charakterystyczny dla najlepszych plotek — nikt nigdy nie potrafił powiedzieć, kto właściwie dostał zaproszenie pierwszy. Koperty były ciężkie. Gruby, kremowy papier pachniał lekko dymem i cedrem, jakby przez kilka dni leżał zamknięty w szufladzie starego sekretarzyka. W środku znajdowała się jedynie pojedyncza karta.

Borrowed Lives
Na jeden wieczór przestaniesz być sobą.
Przy wejściu otrzymasz historię człowieka, którego nigdy nie spotkałeś.
Nie musisz go odgrywać.
Wystarczy, że pozwolisz mu przez chwilę mieszkać w swojej głowie.
Nie przedstawiaj się swoim imieniem, jeśli nie zostaniesz o nie zapytany.
Nie kłam. Ale nie odpowiadaj jako ty.
Najciekawsze rzeczy, które o sobie odkryjemy, bardzo często należały wcześniej do kogoś innego.
— Edward Harrington

Przy wejściu każdy rzeczywiście otrzymywał niewielką, ciemnozieloną kopertę zamkniętą czerwonym lakiem. W środku znajdowała się pojedyncza karta. Jedni czytali:
Margaret, 67 lat. Od trzech miesięcy codziennie wychodzisz z domu tylko po to, żeby nakarmić kota, którego nigdy nie miałaś. Inni: Elias. Za godzinę spotkasz człowieka, który zniszczył ci życie. On nie będzie cię pamiętał. Albo: Sofia. Od dwudziestu lat nosisz cudzą obrączkę. Właścicielka nigdy się po nią nie zgłosiła. A ktoś inny: Eleanor, 54. Dziś pierwszy raz od pięciu lat wyszła z domu bez obrączki.
Nie było dalszych instrukcji. Tylko cudze życie, złożone na cztery. Czasami jedno zdanie wyrażało przeogromny smutek. Czyjąś stratę, żałobę, życie rozbite na miliony małych kawałków. Inne były pozytywne. O ciąży, o odnalezieniu kogoś, o spotkaniu miłości. Ale nie wszystkie. Dzisiaj to los decydował kto wybiera czyją opowieść.

Kilka godzin później dom przypominał miejsce istniejące gdzieś pomiędzy prywatnym muzeum a czyimś snem. Stara rezydencja nigdy nie była naprawdę jasna. Nawet latem światło wpadało do środka z pewną nieśmiałością, rozbijając się o ciężkie zasłony, ciemne drewno i wysokie biblioteki. Tego wieczoru większość lamp celowo pozostawiono zgaszonych. Pokoje rozświetlały dziesiątki abażurów znalezionych na pchlich targach, świece ustawione na podłodze oraz pojedyncze lampki ukryte za obrazami, przez co ściany wydawały się oddychać miękkim, bursztynowym światłem.
Gramofony grały jednocześnie w różnych częściach domu. W bibliotece powoli obracała się Billie Holiday. Na piętrze ktoś puścił Jacques'a Brela. Z oranżerii dobiegał stary perski jazz zmieszany z odgłosem cykad emitowanych z ukrytych głośników. Muzyka nigdy nie spotykała się w jednym miejscu. Nakładała się na siebie tylko wtedy, gdy ktoś przechodził przez korytarze.
Na marmurowych kominkach piętrzyły się misy z figami, morelami, granatami i winogronami. Obok stały srebrne półmiski z ostrygami, talerze z cienko krojoną wołowiną, miseczki pełne pistacji i migdałów, a pomiędzy nimi butelki szampana chłodzące się w cynowych wiadrach. Ludzie rozmawiali cicho. Nie dlatego, że musieli. Po prostu wieczór od początku narzucał ton, w którym szept wydawał się bardziej elegancki od śmiechu. Co jakiś czas ktoś pytał nieznajomego:
- Kim jesteś? - I równie często słyszał odpowiedź:
- Dzisiaj? Helena. Mam pięćdziesiąt osiem lat i od dwóch tygodni wiem, że mój syn nie jest moim synem. - Po czym rozmowa toczyła się dalej, jakby było to najbardziej naturalne przedstawienie się na świecie.


Najdziwniejszy pokój znajdował się na samym końcu zachodniego skrzydła. Dawna sala muzyczna zniknęła pod prowizoryczną konstrukcją przypominającą orientalny namiot. Nie był kupiony. Był zbudowany. Edward przez kilka dni wiązał ze sobą bambusowe tyczki, stare karnisze i drewniane drążki do obrazów. Całość przykrył kilkunastoma perskimi kilimami, marokańskimi narzutami, tureckimi chustami i wypłowiałymi jedwabnymi tkaninami znalezionymi na aukcjach oraz pchlich targach. Tu i ówdzie zwisały frędzle, mosiężne dzwoneczki i wyschnięte gałązki eukaliptusa. Konstrukcja wyglądała tak, jakby mogła zawalić się od mocniejszego podmuchu, a jednocześnie sprawiała wrażenie, że stoi tam od pięćdziesięciu lat.
Do środka prowadziło jedynie niskie wejście. Każdy musiał się schylić. Wewnątrz pachniało kadzidłem, starym papierem i terpentyną. Na podłodze leżały warstwy dywanów, poduszek i futer. Jedynym źródłem światła były dwie lampy oraz cienkie świece wetknięte w szyjki zielonych butelek po winie. Edward siedział po turecku. Marynarkę dawno gdzieś zgubił. Białe rękawy koszuli miał podwinięte do łokci, a dłonie poplamione były ultramaryną i umbrem, jakby jeszcze tego samego popołudnia skończył pracę w pracowni.
Przed nim spoczywała niewielka, ciemna szkatułka. Dopiero gdy ktoś usiadł naprzeciwko, otwierał ją z niemal nabożną ostrożnością. Karty nie przypominały współczesnych talii. Były wyraźnie mniejsze. Nierówno przycięte. Ich rogi od dawna przestały być ostre, a papier z wiekiem nabrał koloru starej kości słoniowej. Rewers zdobił niemal starty wzór granatowych lilii, gdzieniegdzie popękany od tysięcy przetasowań. Na awersach farba wyblakła do miękkich odcieni ochry, karminu i przygaszonego błękitu. Złocenia zachowały się jedynie w szczelinach papieru, migocząc od czasu do czasu w świetle lamp niczym pył.
Niektóre karty nosiły ślady po kroplach wosku. Na innych widniały cienkie brunatne plamki, których pochodzenia lepiej było nie zgadywać. Edward twierdził, że talia pochodzi z końca XVIII wieku i należała kiedyś do francuskiego malarza podróżującego po Italii. Co pewien czas tylko wołał “zapraszam!”.

Jude Iverson

[Jude Iverson]

12.

Dom przypomina targ - jest barwny choć zamiast krzyków pulsuje wyłącznie szeptem, jest barwny, chociaż zamiast straganów wypełnia się giełdą twarzy, jest barwny, a on stojąc w jego komorach i przedsionkach, w osoczu bodźców napierających dosadnie na jego ciało ma dość, absurdalnie ma dość i przypomina tym wypuszczone z klatki zwierzę, warczące i niespokojne, niepewne nadejścia jutra. Gniew jest dotkliwym grzechem powiedział mu kiedyś kapłan gdy z trudem układał swoje dłonie do modlitwy bo nie miał się o co modlić, na pewno nie o zbawienie, jest grzechem głównym jest środkiem innych słabości wyzbądź się tego gniewu ściśnij go i wypatrosz, ale to niemożliwe ten gniew w nim jest, to jego gniew i nikt nie będzie mu w stanie go odebrać. Zrozumiał że gniew nie zniknął, a on sam już od dawna nie odwiedził świątyni bo bóg wydawał mu się pusty, utkany wyłącznie z marzeń. Westchnął, chcąc tylko jak najszybciej się wydostać, tłum jednak zaciskał na nim swoje szczęki podobnie jak obietnica, którą złożył jednemu ze znajomych. Nie podobało mu się to przyjęcie, było zbyt głośne, zbyt wystawne, jakby już z założenia przekonane o całej swojej świetności opiewanej w pogłoskach, wiele osób pragnęło się tutaj znaleźć a on wydawał się gardzić, niewdzięcznie, nieadekwatnie jak rozwydrzony dzieciak. Powiedział wcześniej, że sprawdzi jak to wszystko wygląda bo rzeczywiście był w tym momencie ciekawy całej imprezy oraz jej gospodarza, chociaż dla niego była to banda ćpunów, tych, u których wzorzyste skutki uboczne mógł oglądać w oddziale ratunkowym. Wierzył, że dokładnie w ten sposób miały w zwyczaju bawić się elity, zostawiając ich potem z bezdechami, zaburzeniami świadomości i wianuszkiem rodziny proszącej ich o ratunek. Z tego powodu gardził tym stylem życia, bo gdyby tego nie robił byłby zwyczajnym hipokrytą, dlatego udał się, głównie po to, żeby jedynie udowodnić swoją rację. To wszystko - było zbyt intensywne. Zaczynało go męczyć. Wszystko.

Jason, 40 lat. Zwyczajny pracownik biura, któremu nigdy nie udało się wspiąć wyżej po szczeblach korporacji. Zeszłej nocy zrobiłeś coś, o co nikt by cię nie posądzał. Próbujesz to teraz ukryć.

Spojrzał na swoją kartkę. Otrzymał ją tuż przy wejściu, zgodnie z nadesłanym mu wcześniej zaproszeniem. Czuł się, jakby ktoś chciał go umieścić w stworzonym przez siebie kapryśnym przedstawieniu, jakby był jedną z osób wystawionych na arenie ku uciesze…? Kogo? Ich samych? Organizatora? Zmiął w ustach ładunek przekleństw, których glina, ciężka, wilgotna, utknęła mu na języku. Tak bardzo chciał, pewnie też jak sam Jason, żeby inni zostawili go w spokoju. Uznał, że będzie musiał się rozejrzeć. Wędrował po pomieszczeniach jak pustelnik, nie zatrzymując na nikim wiązki spojrzenia dłużej niż jeden moment. Rozmowy niosły się cicho, spacerując szeptami, które łagodnie i wyrywkowo muskały jego świadomość. Ludzie, ludzie i ludzie. Wreszcie zdołał zatrzymać się w pokoju, który okazał się być najbardziej niecodzienny. Namiot oraz treść zaproszenia jaka wysuwała się co pewien czas niczym powiew pokusy, zwięzły i hipnotyczny. Ktoś zdążył nawet go popchnąć, bo stał zbyt blisko i nie chciał równocześnie skierować się do środka. Zgromił go wtedy wzrokiem, ale zrozumiał, że nie ma już innej opcji. Schylił się, niewygodnie, z uwagi na jego wyższy od przeciętnego wzrost.

- Co teraz? - zapytał cicho, kiedy już znalazł się naprzeciw, chociaż nie było to pytanie rzucone z ciekawością, prędzej jak pretekst, którego szukał, ukrywając się jak drapieżnik w owczej skórze. Balansował obecnie na cienkiej linii pomiędzy chęcią poznania a znudzeniem, nie obchodziła go w żadnym stopniu szkatułka, obchodziła go postać, która zarysowała się naprzeciw, obchodziły go skóra, oddech i namacalna pod dystansem obecność, w której chciał znaleźć powód, aby móc jeszcze dalej się zatrzymać.


Edward Wentworth

[Edward Wentworth]

Edward podniósł wzrok dopiero wtedy, gdy tamten usiadł naprzeciwko. Wcześniej poprawiał jedną ze świec, przechylając butelkę tak, żeby wosk nie spływał na dywan. Najwyraźniej nie spieszyło mu się z odpowiedzią.
Przed dłuższy moment przyglądał mu się uważnie. Nie nachalnie, przynajmniej nie w sposób, który można byłoby mu łatwo zarzucić. Wzrok Edwarda przesunął się po jego twarzy, zatrzymał na zaciśniętej szczęce, potem na dłoniach. Wyglądał jak ktoś, kto wszedł do namiotu tylko dlatego, że zabrakło mu wystarczająco dobrego powodu, żeby tego nie zrobić. Ale musiał też przyznać, Jude miał w sobie urok dziewiętnastowiecznego dramaturga. Trudno powiedzieć czy to energia Edwarda czy tego domu, ale zwabiał tutaj wyjątki przystojnych gości.
- Co teraz? - powtórzył, jakby pytanie wymagało głębszego namysłu. Chyba nie był najlepszą wróżką.
- Teraz możesz przez kilka minut udawać, że wcale nie chcesz stąd wyjść. - odparł melodyjnym, spokojnym głosem. Jakby dał mu właśnie przyzwolenie jak zrzucenie jakiegoś balastu.
Kącik jego ust uniósł się lekko. Nie był to jeszcze sztampowy szelmowski uśmiech. Bardziej ślad po nim. Albo jego zapowiedź.
W końcu sięgnął po szkatułkę i wyciągnął z niej talię. Były stare, bardzo stare. Niektóre z powycieranymi narożnikami, z pobladłymi plamami. Tasował je ostrożnie, chociaż bez przesadnej ceremonii. Po tylu gościach ruch miał już wyćwiczony. Kciuk Edwarda przesuwał się po startych krawędziach, czasami zahaczając o nierówność papieru.
- Poprzedni gości zwykle siadali tutaj i od razu zaczynają mówić - zauważył. Ale nie brzmiało to jak wyrzut. Raczej jak obserwacja.
- O małżeństwach, zdradach, śmierci. Jedna kobieta przed chwilą przyznała, że nigdy nie kochała własnej córki. Oczywiście twierdziła, że mówiła jako ktoś inny. - westchnął. Ale nagle zasłonił dłonią usta. Jakby zorientował się o jakimś olbrzymim faux pas.
- Chyba obowiązuje mnie tajemnica zawodowa. Tajemnica spowiedzi? - zaśmiał się pod nosem, w bardzo uroczy sposób. Nic dziwnego, alkohol działał! Zresztą co kilka chwil Edward sięgał po kieliszek wina stojący obok. Czerwone, wytrawne. Wspomagało czytanie kart!
- Wyglądasz raczej tak, jakbyś wolał przesłuchiwać niż się spowiadać. - Położył talię pomiędzy nimi.
[akapit]- Daj mi kartę, którą dostałeś przy wejściu. - Wyciągnął dłoń, ale nie ponaglił go żadnym gestem. Czekał wręcz z nachalnym spokoje i opanowaniem. Nawet uśmiech na jego twarzy był wyjątkowo przyjemny. Miły. Trudno powiedzieć czy to wrodzony charakter Edwarda czy tylko jedna z substancji, która wcześniej przełknął popijając czerwonym winem. W ciasnym wnętrzu namiotu cisza była gęstsza niż w pozostałych częściach domu. Za materiałowymi ścianami ktoś się zaśmiał, ktoś inny upuścił kieliszek. Dźwięki docierały przytłumione, jakby należały do innego przyjęcia.
[akapit]- Albo nie -dodał po chwili.
[akapit]- Zamieńmy się rolami. - powiedział nagle, a w jego tęczówkach błysnęła iskierka zadowolenia. Może nawet dumy z własnego pomysłu! Przetasował karty raz jeszcze i schował z powrotem do czarnego pudełka. Podniósł je i podał chłopakowi na przeciwko. Zachęcił go nawet cichym mruknięciem.

Jude Iverson

[Jude Iverson]

Powietrze w środku jest duszne i gęste jak druga skóra, która natychmiast giętkim, ciężkim skafandrem przechodzi na jego ciało, powietrze trzyma głód wspomnień, które musiały zniknąć, bez pogłosu, bez wiary że powrócą, bo miały być nieruchome i martwe jak ślad tajemnic. Wie, że to miejsce różni się od tych wszystkich widzianych dotąd na balu i nawet on nie potrafi być wobec niego obojętny; a może to nie jest miejsce, może to atmosfera, napięcie zaciśnięte postronkiem grubym jak pień aorty którego ciągłe tętnienie jak dzwon rozchodzi się pod wrażliwą tkanką ochronną brzucha, zawsze niepewną, czy będzie w stanie dostatecznie się odsłonić. Może to znacznie mniej niż sobie dotychczas wyobraża, choć jednego jest pewny, nie może stąd szybko wyjść. Skupił się na czymś innym, zrzucając z siebie poczucie, że męczył się, zanurzony w potrawce tego bankietu, gotując się pośród ludzi i dusząc się w ich rozmowach, w wysokim pisku zderzających się naczyń, kiedy wznosili toast, w kreacjach, które płynęły, dryfując w przestrzeni domu. Przechodził do głównych zadań, przechodził, jak uważał, do tego co jest istotne. Uniósł brwi, gdy usłyszał, że mają teraz zamienić się rolami; dlaczego miał to uczynić? Mężczyzna jednak miał rację, bo nie chciał mu dać tej kartki, nie chciał dalej udawać, że jest tym zaciekawiony. Nie wiedział, które z jego słów było prawdą i to najbardziej zdołało go poruszyć. Cichy szmer, gdy pudełko zaczynało przesuwać się w jego stronę, stał się jak propozycja. Przez moment siedział w bezruchu, czując, jak każda z drobnych, sączących się kropel czasu osiada w wilgotnej tafli jego oczu. Zaczerpnął kolejny wdech. Nie spieszył się; nie powinien.
- Chcesz, żebym dostarczył ci rozrywki? - postanowił się dowiedzieć zatrzymany ponownie na granicy, tym razem jednak pomiędzy niewinnym rozbawieniem a czystą podejrzliwością. Nie mówił do niego głośniej niż powinien, wiedząc, że może drażnić go paznokciem tej jednej, wysuniętej przed chwilą wątpliwości. Czy właśnie z tego powodu miały szansę powstawać te przyjęcia? czy z tego powodu zbudowano ten namiot? Czy nie chodziło przenigdy o historie, ale o dreszcz emocji, który miał zostać przez nie rozjuszony? Czy dobra zabawa gości nie była skutkiem ubocznym dla czegoś znacznie większego? Uśmiechnął się do tych myśli. Teraz to bez znaczenia.
- Nie wiem, czy sprostam twoim oczekiwaniom - dodał miękko. Nie sądził, że był wyjątkowy, możliwe, że trochę bardziej zawzięty od innych spotkanych ludzi; choć w tym momencie zaczynał mu odpowiadać; pozostał, czując dalej przyjemnie, bezustannie mrowiącą go ciekawość. Pozostał, bo najzwyczajniej również chciał tutaj być. Zderzał się z nim uwagą, w spotkaniu, o którym dłużej nie wiedział czy miało mieć charakter pojedynku, czy czegoś jeszcze innego. Czy mógł mu dostarczyć tego, co rzeczywiście szukał? Czy mógł się starać, próbować? Nie wyznał tych myśli na głos. Coś rzeczywiście zdążyło go zatrzymać.
- …bo nie obchodzi mnie zawartość tej skrzynki - nie był nigdy człowiekiem który lubił udawać. Zatrzymał dłoń delikatnie na nadgryzionym już zębem czasu rekwizycie; postąpił tak, niemal czule, jak ktoś kto nie był w stanie prawdziwie go docenić. Pogładził jego powierzchnię opuszkami palców. Nie.

- Ale ty

(oznajmia niedługo później; nie każe mu długo czekać; oznajmia nie tylko w słowach, bo mówi teraz spojrzeniem i mówi mu gdy odsuwa też przedmiot na bok, na krawędź blatu, nie sprawdzając jak dotąd jego zawartości)

możesz mnie obchodzić. -
Zamyka bez zająknięcia. Karty nie będą żywe, nie mogą mu odpowiedzieć, nie w sposób, w którym chciałby usłyszeć i poczuć kolejne słowa.


Edward Wentworth