[oleander everhart]

I keep what I can of you
Split-second glimpses and snapshots and sounds

I flicker through
I carry them with me like drugs in a pocket

Czerwiec nadciągnął z rytmem długich, dusznych dni i krótkich, nieprzynoszących wytchnienia nocy. Nawet teraz, gdy niebo dopiero zaczynało nasiąkać z wolna pierwszym indygo zmierzchu, centrum Toronto uparcie oddawało ciepło zgromadzone w ciągu dnia w lizanym promieniami słońca asfalcie, i między szklanymi fasadami biurowców. Powietrze stało, drżąc od spalin i miejskiego pośpiechu; i nawet ludzie, chcąc czy też nie, zdawali się zarażać od siebie nawzajem jakąś dziwną, frenetyczną energią; było w niej coś gorączkowego, coś, co każdego lata sprzyjało bójkom, wypadkom i pożarom.
Jeszcze kilka lat wcześniej, Oleander Everhart wyczekiwałby tego okresu z mieszaniną ekscytacji i niepokoju. Lato należało przecież do strażaków niemal równie mocno, co zima — tylko z zupełnie innych powodów. Okres wakacji zawsze niósł ze sobą więcej otwartego ognia, więcej ludzkiej brawury, więcej katastrof rodzących się z jednego nieostrożnego gestu wykonanego przez podpitego nastolatka. Noce pękały w szwach od interwencji. Świt brzmiał wyciem syren i zgrzytem strażackich węży odwijanych z bębna.
Dzisiaj jednak, w jego nowym życiu, czerwiec oznaczał dla bruneta coś znacznie spokojniejszego. Od trzymiesięcznych studenckich wakacji dzielił go już tylko ostatni tydzień egzaminów. Potem zostanie jeszcze biblioteka, kilka dyżurów pomiędzy regałami i studenci przygotowujący się do poprawek, którym — miał nadzieję — sam nie będzie musiał towarzyszyć jako jeden z nich. Cała reszta zapowiadała się niemal sielankowo: lipiec i sierpień miały być powolne, leniwe i lekkie. Jakby, o ironio, naprawdę nic się już nie paliło.

Oleandrowe urodziny rokrocznie stanowiły interwał w przygotowaniach do sesji, zaczynając się i kończąc dokładnie tak samo. Rano Ollie zmuszał się do przywdziania na wargi pogodnego, beztroskiego uśmiechu, z którym potem wytrwale znosił wszystkie tradycje i rytuały, jakim poddawała go jego rodzina i przyjaciele. Naleśniki na śniadanie, ze świeczką wbitą w placek ułożony na środku talerza. Prezenty, o które nie prosił, i których zwykle nie potrzebował. Kartki od członków dalszej rodziny, przysłane z wyprzedzeniem, ale starannie skrywane przed nim przez matkę aż do jego święta. Potem, co gorsza, życzenia spływające od członków dawnego zespołu - przez telefon, to fakt, choć coraz częściej na Facebooku, w krótkiej i bezosobowej formie. Jakby nadal wydawało się, że Everharta wypada raz w roku świętować. Choć przecież nie było już czego.
Dopiero wieczorem, gdy przymus celebracji zelżał i ludzie wracali do własnych zajęć, odhaczywszy z listy urodzinowe zwyczaje, Ollie wsiadał za kierownicę i udawał się na północ, z każdym kolejnym kilometrem zostawiając za plecami strzeliste sylwetki biurowców, i witając zielony horyzont Scarborough. Ta eskapada - choć podejmował się jej co roku - nigdy nie była wpisana do jego kalendarza, albo zaplanowana ze świadomym wyprzedzeniem. Po prostu na jakimś etapie dnia Oleander orientował się, że nogi — dawniej dwie, dziś jedna z ciała i jedna z włókna węglowego — prowadzą go w jednym, przewidywalnym kierunku, jakby pamięć potrafiła mieszkać nie tylko w głowie, ale również w mięśniach, ścięgnach i kościach.

Nie przyjeżdżał tutaj z nadzieją. Z tej wyrósł już dawno — nie za sprawą cynizmu, lecz zwyczajnej powtarzalności życia. Nie łudził się przecież, że Malcolm któregoś roku pojawi się nagle po drugiej stronie ścieżki, z włosami roztrzepanymi wiatrem i wargami rozciągniętymi tym samym uśmiechem, w którym Oleander się zakochał. Życie nie działało w ten sposób. Nie po jedenastu latach. Nie po tym, jak wyglądało ich pożegnanie.
Do Dunlap Observatory wracał wyłącznie z sentymentu, do wspomnień z przeszłości - wspomnień o Bremersie - podchodząc trochę tak, jak podchodzi się do dzieci. Niezupełnie poważnie, ale z ostrożną, cierpliwą czułością.
Przez pierwsze dwa lata po wypadku dostawał się tu taksówkami, z ciałem kompletnie nieprzyzwyczajonym do uciążliwej obecności protezy. Ale teraz prowadził już sam, pewnie i spokojnie, parkując zawsze w tym samym miejscu, z widokiem na białą kopułę budynku wyłaniającą się ponad rozległą połać otaczającej ją zieleni.
Witanie kolejnego roku własnej egzystencji - i, tym samym, żegnanie poprzedniego - właśnie w tym miejscu, wydawało mu się wyjątkowo adekwatne, bo przecież obserwatoria astronomiczne od zawsze zajmowały się przede wszystkim przeszłością. Światło potrzebowało przecież lat, dziesięcioleci, czasem całych stuleci, by dotrzeć do ludzkiego oka. Patrząc w gwiazdy, człowiek nigdy nie oglądał teraźniejszości, lecz właśnie przeszłość. Niektóre z tych gwiazd mogły już nawet nie istnieć.
Czytali kiedyś o tym wspólnie z Malcolmem w jakiejś darmowej, obserwatoryjnej gazetce i bez większego zainteresowania, o wiele bardziej zaaferowani możliwością scałowywania nawzajem z własnych warg słodkiego lukru w ukryciu przed całą resztą świata. Dziś Ollie rozumiał ówczesne odkrycia nieco inaczej, wiedząc, że ludzkie uczucia często zachowywały się dokładnie tak samo, jak światło.
Docierały do człowieka długo po tym, jak ich źródło dawno zniknęło z horyzontu.

Uzbrojony jedynie w termos z mrożoną kawą i książkę, której zapewne nawet dzisiaj nie otworzy, Oleander przecinał romb trawnika na wskroś ze wzrokiem zawieszonym na niemal eleganckiej geometrii rysującego się przed nim budynku. Bez zastanowienia zmierzał ku tej samej ławce co zawsze, za południową ścianą obserwatorium, tej samej, na której jeden, jedyny raz świętowali jego urodziny z Malcolmem. Jedli wówczas tani tort z cukierni na obrzeżach miasta (palcami, bo zapomnieli sztuciec), śmiejąc się z czegoś, czego dzisiaj Oleander nie potrafił już sobie przypomnieć. Zabawne, pomyślał mimochodem, jak pamięć potrafiła zachować smak pistacjowego kremu, zapach czerwcowego wieczoru i ciepło chłopięcego ramienia opartego o jego własny bark, jednocześnie bezpowrotnie gubiąc sens całych rozmów.
Usiadł na krawędzi ławki, odchylając głowę ku niebu, na którym zaczynały dopiero wykwitać pierwsze gwiazdy.
— Wszystkiego najlepszego, Everhart — mruknął cicho z tym rodzajem pobłażliwej autoironii, na jaki człowiek pozwala sobie wyłącznie wtedy, gdy jest przekonany, że nikt go nie słyszy.

malcolm bremers

[malcolm bremers]

#1

{outfit}

Rozpakowane kartony i porozwieszane w szafie ubrania nie budziły w Malcolmie przekonania, że wreszcie był w domu. Zdołał karmić się naiwną nadzieją, że Toronto znowu stanie się jego miejscem przez kilka tygodni, poprzedzających moment zdania kluczy i wciśnięcia ich w ręce nowych właścicieli i oszukiwał się też wygodnie nieco ponad miesiąc po samej przeprowadzce. Chociaż ściany nowego domu wydawały się trochę zbyt ciche, zbyt chłodne i niepasujące do ich rodziny, to pozwolił sobie uwierzyć, że któregoś dnia, gdy wspomni o powrocie do domu, słowo to nie odbije się nieprzyjemnym dreszczem, rozbiegającym po plecach.
Czas rzadko działał na jego korzyść — lekcję o tym powinien wyciągnąć już wcześniej, pamiętając to naiwne wyglądanie dnia, gdy wszystko samo się ułoży. Dostrzegał nawet pewną ironię w świadomości, że jako człowiek stale szukający l o g i k i, w kluczowych momentach pozwalał opierać życie na nadziei. Jak jednak można było się spodziewać Toronto wcale nie naprawiło tego, co sypać zaczęło się jeszcze w Ottawie.
Jakiś czas temu przestali przecież z Sarah m i e w a ć złe dni. Już nie były przypadkami, nie były sumą pojedynczych zdarzeń i wypowiedzianych niefortunnie słów, którymi wymieniali się tylko nad wspólnie zjadanymi kolacjami Ciche i pełne wyrzutów dni wpisały się w ich rutynę na stałe tak skutecznie, że powoli zapominał, że kiedykolwiek było inaczej. Nie pamiętał już przecież wieczorów spędzanych leniwie na kanapie, gdy wspólnie nadrabiali serial, ani tego błysku, z jakim pytała o jego dzień. Tego ciepła związanego z przekonaniem, że przebieg ostatnich godzin, spędzonych w pracy, naprawdę ją interesował. Terminy, których wówczas używał, które brzmiały jak wymyślone na poczekaniu słowa, przyjmowała zawsze ze skinieniem głowy, w rozczulający sposób udając, że ją to interesuje.
On też już nie pytał i się nie starał. Budziło to w nim cały ogrom frustracji, z którą nie umiał sobie poradzić. Chciał zmian, ale zamiast cokolwiek ułatwiać, stale obierał przeciwną stronę, poświęcając Sarah znikomą dawkę swojej uwagi. Czas w ciągu dnia zawsze rozkładał tak, by w domu, ze swoją żoną, spędzić go jakoś możliwie najmniej. Nie chciał być tym, który pierwszy wspomni o rozwodzie, nawet jeśli coraz częściej postrzegał to jako rozwiązanie ściągające nie tylko ten egoistyczny ciężar. Wiedział, że i sama Sara musiała mieć dość sytuacji, w której się znaleźli, ale znikoma ilość szans na poważną rozmowę, odsuwała ich od przyznania tego na głos.
Ten dzień prawie nie różnił się od pozostałych, gdy w głowie rozkładał czas na godziny, analizując, jak zapełnić sobie przestrzeń między pracą a snem, by uniknąć dzielenia jej z Sarah, w towarzystwie niewygodnej ciszy. Mógł spędzić popołudnie z siostrą, zamawiając jedzenie z jednej z ulubionych knajpek, siedząc nad małym stolikiem w jej mieszkaniu. Mógłby wtedy z wygodnym uśmiechem, odbijać wszystkie te pytania, które wydawały się niewygodne, pamiętając okazjonalnie, by nie przeczesywać palcami włosów w tym nerwowym geście, który zawsze ujawniał nieco zbyt wyraźnie, zdenerwowanie rozchodzące się po ciele Malcolma.
Kiedy wracał do Toronto, nie spodziewał się, że miejsce będzie aż tak oddziaływać na wspomnienia — że nagle tak irytująca okaże się ta kalendarzowa siedemnastka, którą kojarzył tylko z jedną osobą, z jednym uśmiechem, który regularnie nawiedzał go we wspomnieniach i żalem kumulującym się gdzieś wewnątrz za każdym razem, gdy w głowie odtwarzał te szczeniackie zarzuty i pretensje, Nie umiałby jednoznacznie określić, czy bardziej myśl o spotkaniu wydawała się nieunikniona i konieczna, czy pożądana. Po prostu żyła gdzieś w odmętach świadomości Malcolma, dając poczucie pozornego przygotowania na ten dzień — na spotkanie pozbawione dźwięku jego śmiechu, który czasami tłukł się po głowie Bremersa i — co mimowolne zakładał — podobnie niezręczną rozmowę, jak niezręczne bywały jego ostatnie, życiowe interakcje.
Wysiadał z auta z mieszaniną wstydu i przekonaniem, że powinien wyciszyć sentymentalną część swojej osobowości. Mógł nie spodziewać się tego spotkania, gdy jego kroki mimowolnie kierowały się w stronę ławki, wiążącej się z całą masą najróżniejszych wspomnień, ale nie zmieniało to poczucia, że robił coś nie tak. Jakby łamał dane komuś (sobie? swojej żonie?) słowo. Walczył z tą świadomością przesuwając wzrokiem po budynkach, które mimo upływu lat, prezentowały się prawie tak, jak to zapamiętał. Żałował, że nie wziął ze sobą książki, laptopa, czy czegokolwiek innego, bo myśl, że usiądzie tam i pozwoli wspomnieniom swobodnie dryfować — jak wtedy, gdy w środku nocy walczył z bezsennością — wydawała się przerażająca.
Lęk zniknął jednak w momencie, gdy spojrzenie niebieskich oczu, wylądowało na szerokich plecach mężczyzny. Plecach, które równie dobrze mogły należeć do kogokolwiek innego. Przyspieszone bicie serca nie musiało być uzasadnione obecnością osoby, którą c h c i a ł spotkać.
Skoro jednak tak, czemu wiedział, że to Everhart, zanim ten odchylił głowę i potwierdził to jednym, prostym zdaniem?
— Planowałem powiedzieć to samo — przyznał nienaturalnie lekkim i swobodnym tonem, siląc się na nonszalancje, która wcale do niego nie pasowała. Wydawało się to jednak lepszym sposobem na powiedzenie mu cześć. Wykonał zaraz potem dwa kroki do przodu, zatrzymując się w niezręcznej pozycji, która zdradzała, że planował usiąść tuż obok. — Mogę? — zapytał ostatecznie, oddając mu możliwość decyzji, czy chciał w ogóle jego towarzystwa, czy może spotkanie go, nawet po jedenastu latach, nie znajdowało się na szczycie listy rzeczy, na jaką urodzinowy Oleander miał ochotę.


oleander everhart

[oleander everhart]

Studiowanie psychologii miało tę osobliwą właściwość, że odbierało człowiekowi komfort prostych wyjaśnień, zamiast nich przynosząc dziesiątki kolejnych teorii, hipotez i pojęć, które wcale nie porządkowały świata, lecz czyniły go jeszcze bardziej skomplikowanym. Na zajęciach z psychologii poznawczej Oleander dowiedział się, jak łatwo ludzki mózg dopowiada sobie brakujące fragmenty rzeczywistości, uzupełniając ją fantazjami utkanymi ze wspomnień, pragnień albo najskrytszych lęków. Na innych wykładach rozmawiali o pamięci emocjonalnej — tej przedziwnej właściwości organizmu, dzięki której ciało potrafiło pamiętać coś znacznie dłużej niż czyniła to ludzka świadomość. Gdzieś pomiędzy Jungiem, archetypami i synchronicznością przewinęła się jeszcze myśl, że bywają spotkania, które człowiek zdaje się przeczuwać, zanim ich wystąpienie zdoła wydedukować z klarownej i logicznej sekwencji faktów.
Być może właśnie którąś z tych teorii łatwiej byłoby wyjaśnić to, co działo się tego wieczoru. Albo po prostu założyć, że Oleandrowi figla płatała aktualnie wyłącznie jego własna wyobraźnia — skażona sentymentem, wieloletnią tęsknotą i datą widniejącą dziś w kalendarzu — rysując sylwetkę Malcolma z wyrazistością tak doskonałą, że aż mało prawdopodobną.

Gdyby ktoś, kiedyś, zapytał go o ten właśnie moment, Oleander pewnie próbowałby się podeprzeć względnie romantyczną wersją wydarzeń, mówiąc, że przeczuł Malcolma w kościach, zanim jeszcze go zobaczył. Że rozpoznał jego obecność gdzieś pomiędzy szelestem klonowych liści a cichym oddechem czerwcowego wieczoru. Że zanim usłyszał jego głos w przestrzeni nad własnym barkiem, już wiedział, co zaraz się wydarzy.
Prawda była jednak znacznie mniej poetycka, bo zagubiony gdzieś pomiędzy własną wyobraźnią a firmamentem, Everhart opuścił wzrok z ciemniejącego nieba dopiero wtedy, gdy znajomy, i zaskakująco spokojny głos przeciął panującą wokół ciszę.

— Planowałem powiedzieć to samo.

W ostatnich latach tembr głosu Malcolma obniżył się może o pół oktawy, nabierając tej matowej chrypki, która przychodzi z wiekiem, permanentnym niewyspaniem i latami wypowiadania na głos zdań, których nigdy nie przychodzi wypowiadać nastolatkom. Mimo to, Oleander rozpoznał go natychmiast. Bo dźwięk, podobnie jak zapach czy dotyk, należał wszak do tych rzeczy, których pamięć nie wypuszcza ze swych objęć tak łatwo, choćby nawet człowiek świadomie starał się zostawić je za sobą.
Objął Malcolma spojrzeniem, rejestrując tym samym, że szatyn równocześnie nie zmienił się wcale.
I zmienił się całkowicie.
Nadal przechylał głowę lekko w bok tak, jak robił to zawsze gdy nie był czegoś pewien. Nadal stał z ciężarem ciała przeniesionym bardziej na jedną nogę niż drugą. Był podobnego wzrostu, i nie zmieniła się też nadto jego sylwetka, choć zmężniał, na kartkach kalendarza ewidentnie porzuciwszy rachityczność młodzieńczego ciała.
Było jednak coś innego w jego spojrzeniu, jakaś uważność i cień zmęczenia. Oprócz tego, zmienił się sposób, w jaki układał włosy i krój ubrań, zdradzający teraz kogoś, kto przez ostatnią dekadę nauczył się funkcjonować w świecie dorosłych.

A jednak, bez cienia wątpliwości, był to Malcolm. Ten sam, który zagadnął go na imprezie u wspólnych znajomych, w zadymionej kuchni rozmiarem przypominającej bardziej schowek na szczotki. Ten sam, który szybko zamieszkał między wersami jego ulubionej piosenki The Killers, którą to Oleander katował na okrągło na słuchawkach starego iPoda zakochując się w szatynie. Ten sam, którego pewnego popołudnia Ollie chwycił za rękę na pustym parkingu przed kinem, oglądając się przez ramię, czy przypadkiem nikt nie rejestruje wzrokiem tego niewinnego gestu. Ten sam Malcolm, z którym Everhart planował przyszłość z właściwą dziewiętnastolatkom naiwnością, wierząc, że wystarczy bardzo czegoś chcieć, by świat sam dopisał szczęśliwe zakończenie.
We wzroku bruneta mieszały się dwie skrajne emocje. Zaskoczenie właściwe ludziom spotykającym duchy. I ulga tak absurdalna, że aż trudna do uzasadnienia. Jakby właśnie do głosu triumfalnie doszła ta jego część, która przez jedenaście lat uparcie odmawiała pogodzenia się z myślą, że to już naprawdę koniec ich wspólnej historii.

- Mogę?

O ile Ollie dobrze pamiętał, w przeszłości żaden z nich nie pytał drugiego o pozwolenie. Podejmowali decyzje za siebie nawzajem nagminnie, i bez zastanowienia. Czasem odnośnie tego, co zjedzą na kolację, albo co włączą na ekranie śnieżącego telewizora w pokoju Bremersa. Czasem odnośnie tych ważnych, dużych rzeczy: Malcolm wyjechał, Oleander został. I każdy był przekonany, że postępuje właściwie.
Dzisiejszy Malcolm pytał. I chyba właśnie to poruszyło Olliego najmocniej.
— Jasne. — Słowa przecisnęły się przez jego gardło jak ość, którą próbuje się wypluć by móc znowu oddychać. Zaraz potem pokręcił głową bardziej w reakcji na niedorzeczność całej sytuacji niż na cokolwiek, co padło między nimi. Uszczypnij mnie, Mal, przemknęło mu przez myśl. Uszczypnij mnie, żebym wiedział, że nie śnię.
Oprócz tego, na język cisnęły się dziesiątki pytań. Co tu robisz, Malcolm?

Wróciłeś? Kiedy?

Na ile? Na długo? Na stałe?
Masz kogoś? Jesteś szczęśliwy?

Zamiast wypowiedzieć którekolwiek na głos, Oleander tylko uniósł lekko trzymany w dłoni termos. Mimo czerwcowego upału, nadal miał na sobie długie spodnie, skutecznie ukrywające linię protezy, kiedy stał, ale nie wtedy, gdy siedział. Wolna ręka pobiegła ku udzie, wygładzając materiał spodni odruchem tak automatycznym, że sam zdał sobie z niego sprawę dopiero po chwili.
— Kawy? — Zapytał, jakby dla odwrócenia uwagi, spojrzeniem wskazując stojący obok kubek. — Ale mam tylko jeden. — Uśmiechnął się przepraszająco, choć być może nie było jeszcze jasne, do czego właściwie się odnosił. Miał przecież tylko jedno serce. Jedną duszę. Jeden umysł. I jedno życie, na zawsze już naznaczone ledwie widoczną z zewnątrz rysą pozostawioną przez obecność Malcolma. I przez jego zniknięcie. — Mam tylko jeden kubek.

malcolm bremers

[malcolm bremers]

Dużo by oddał, by mieć w sobie cień tej stanowczości, jaką charakteryzował się jako nastolatek. Przez długi czas była wprawdzie powodem odbierającym mu sen, zmuszającym do przyznania, że to za jej sprawą pożegnał jedną z ważniejszych relacji w życiu, ale teraz mu jej brakowało. Szukał jej, gdy pierwszy raz pomyślał, że powinien porozmawiać z Sarah o tym bałaganie, z którym sobie nie radził i desperacko potrzebował tej pewności i stanowczości, gdy już wiedział, że się dusił w tym związku. Przydałaby mu się ona też na tej ławce, skoro już zasiadł tuż obok Olliego, nie mówiąc chwilowo nic, co mogłoby mieć jakikolwiek sens.
Nie dostrzegał tej desperacko poszukiwanej pewności chwilowo wcale. Nie było jej przecież nawet w tych kilku pojedynczych, wypowiedzianych w kierunku Oleandra słowach. A potrzebował poczuć się trochę bardziej, jak ten dawny Malcolm, pozbywając się wiszącego nad nim nieprzyjemnie wniosku, że Ollie nie polubiłby t e j wersji Bremersa. Jak miałby, skoro Mal sam jej nie lubił już wcale?
Czuł tak desperacką potrzebę przestąpienia z nogi na nogę pod wpływem jego wzroku, że drgnął nieznacznie, ostatecznie jednak zamierzając.
Nie było to długie, czy oceniające spojrzenie, ale sam fakt, że oczy Oleandra przesuwały się z taką uważnością wystarczył, by Malcolm poczuł się prawie nieswojo. W ten dziwny, znajomy i przyjemny spokój, będący jednocześnie tak bardzo niespodziewany i zupełnie mu obcy. Zdołał jednak — chociaż nie dałby sobie za to nogi ręki uciąć — zachować kamienny wyraz twarzy, dopełniony uprzejmym uśmiechem, gdy przyglądał mu się w lekkim skupieniu.
Cisza, która między nimi zapanowała, może i nie trwała długo, ale nie musiała. I bez tego rozciągnęła się nieznośnie, sprawiając, że zadane mu pytanie wydało się jeszcze bardziej nie na miejscu. Gdyby nie zapytał o pozwolenie usiadłby już dawno, odrywając wreszcie spojrzenie, którym tak machinalnie sunął po jego sylwetce, wyłapując niuanse, które uległy zmianie za sprawą mijającego czasu. Nie przesunął jednak spojrzeniem na tyle nisko, by wyłapać lekko odgnieciony materiał, zdradzający, że dorosłość przygniotła go nieco mocniej, niż zrobiła to z Malcolmem.
Drgnął, gdy w końcu padło to jedno słowo, zwalniające go z konieczności stania dalej w tej niewygodnej pozycji. Usiadł obok, wyciągając nagle niezręcznie nogi na wydeptanym kawałku trawy, nabierając niespiesznie wrażenia, że wszystko w nim było spięte i nienaturalne. Wiązał to uczucie z dorosłością, bo poznał je już kilka lat temu. Nigdy jednak nie towarzyszyło mu ono podczas spotkań z Olliem — te dzień stanowił niewygodny wyjątek.
A kiedy Malcolm chwilami zastanawiał się nad tym, jak mogłoby wyglądać ich spotkanie po latach, nigdy nie było t a k i e. Mogło być pełne żalu, czy niezręczności, ale nie było pozbawione słów. Przy nim jednym, znajdował je z dziecięcą łatwością i układał w zdania bez wahania, formułując na głos najbardziej przypadkowe wnioski, swoje uczucia i pragnienia, których nie udało się nigdy zrealizować.
Po kilku chwilach zawieszenia, gdy jego wzrok sunął po krajobrazie znajdującym się tuż przed jego nosem, przekręcił w końcu głowę w jego stronę, chcąc coś powiedzieć. Po rozchyleniu nieznacznie warg z jego ust nie wypadły wcale słowa, a nerwowy śmiech, pozwalający zakładać, że chociaż Mal dostrzega w tej sytuacji cokolwiek zabawnego.
— Byłbym zaskoczony, gdybyś miał dwa — podsumował wreszcie tak luźno, jakby umiał żartować, jakby czuł się teraz swobodnie i jakby umiał wykrzesać namiastkę dawnego Malcolma. Wyciągnął jednak rękę po ten termos, chociaż doskonale wiedział, że nie ma ochoty na kawę. Gdyby mu odmówił, uciąłby jedyny temat, który w tej chwili między nimi wypłynął. Łapał się tych ochłapów chwilowo nieco nerwowo, oszukując się wygodnie, że potrzebowali przeskoczyć jedynie pierwsze dwa stopnie, zanim zdołają wdrapać się po pozostałych schodkach.
Kiedy przejął termos, zakołysał nim w pierwszej chwili lekko, zanim uniósł go do ust i przycisnął je do metalowej powierzchni, upijając łyk kawy. Zbyt gorzkiej i zbyt mocnej jak na gust Malcolma.
Chciał w tym momencie dodać za to coś wartościowego, co wyjaśniłoby jego obecność może nie tyle na tej ławce ile w samym Toronto. Nie umiał wskazać jednak, od czego właściwie miałby zacząć swoją historię. Od przeprowadzki do miasteczka, nowej pracy, od żony, z którą nie rozmawiał? Może od pytania, czy w ogóle chciał tego słuchać? Nie mógł brać takich rzeczy za pewnik — nawet jeśli cholernie chciał.
— Powinieneś zapytać, co właściwie tu robię. Ja bym zapytał — przyznał nagle, zaskakując tym trochę samego siebie. Nie tą potrzebą uporządkowania rzeczywistości i próbą znalezienia wyjaśnienia. Mal był logiczny do bólu, więc potrzeba szukania wyjaśnień, nie była obcą Oleandrowi cechą. Malcolm nie miał jednak na te pytania przygotowanej odpowiedzi, więc wystawiał się tym sposobem na wyjaśnienia, zahaczające niebezpiecznie o prawdę. Chciał jednak, żeby go to jakoś interesowało, żeby przyznał, że szuka na to jakiejś logicznej odpowiedzi i przypadkowa obecność Malcolma na tej ławce była czymś, co potrzebował wyjaśnić.


oleander everhart

[oleander everhart]

Może najprościej byłoby po prostu zwalić całą winę na płaty czołowe. Te niepozorne struktury mózgu, które odpowiadały podobno za wszystko to, czego nastolatkom najbardziej brakowało: za planowanie, za rozważanie konsekwencji własnych decyzji, za powstrzymywanie pierwszych reakcji i przepuszczanie ich przez filtr zdrowego rozsądku, zanim zamieniły się w słowa albo czyny, a nie po fakcie. Kora przedczołowa rozwijała się ponoć dopiero około dwudziestego piątego roku życia; przynajmniej tak Ollie napisał kilka dni wcześniej na egzaminie z neuropsychologii, zgarniając za odpowiedź komplet punktów, więc zakładał, że była to właściwa odpowiedź.
I miałoby to sens, bo stojąc u progu tej mitycznej trzydziestki, którą od pewnego czasu z upodobaniem straszono go podczas rodzinnych spotkań, nie odnajdywał już w sobie tej samej buńczucznej odwagi (zwanej także brawurą, a przez tych bardziej złośliwych, zwyczajną głupotą), która jeszcze jedenaście lat wcześniej zdawała się wypływać z niego równie naturalnie jak oddech.
Osiemnastoletni Oleander nie zastanawiał się długo. Zakochiwał się szybko, i tak samo szybko się złościł (i tylko wybaczanie zajmowało mu odrobinę więcej czasu). I uważał przy tym, że najgorszą rzeczą, jaka mogła spotkać człowieka, było tchórzostwo.
Nie mogło być przypadkiem, że do straży pożarnej, policji czy wojska najłatwiej rekrutowano ludzi właśnie wtedy, gdy byli jeszcze ledwie opierzeni. Oficjalnie chodziło oczywiście o sprawność fizyczną, refleks i podatność na trening. Ale Oleander, chociaż zdecydowanie nie należał do tych, którzy wierzą w teorie spiskowe, od pewnego czasu naprawdę nie potrafił oprzeć się podejrzeniu, że istniał jeszcze jeden powód, o którym nie wspominano w broszurach rekrutacyjnych. Musiało wszak chodzić właśnie o tę porywczość, którą potem traciło się z roku na rok przeciwproporcjonalnie do przybywającego wieku.
Czy gdyby dziś ponownie stanął przed tamtym płonącym budynkiem, również wbiegłby do środka bez chwili zawahania? Nie wiedział, i może lepiej, że nie znał odpowiedzi.
Tak samo jak nie potrafił powiedzieć sobie z całkowitą pewnością, czy gdyby jeszcze raz przyszło mu przeżyć tamten ostatni wieczór z Malcolmem, zachowałby się dokładnie tak samo? Czy znowu pozwoliłby Malcolmowi odejść, tłumacząc sobie później, że przecież nie miał wyboru, że straż była jego przyszłością, że rodzina nigdy nie zaakceptowałaby jego buntu. Że ktoś przecież musiał ustąpić, i może lepiej późno, niż później.
Czy też może zdobyłby się na odwagę znacznie trudniejszą od tej potrzebnej do wbiegania w ogień i powiedział choć jedno zdanie więcej? Takie, jakie mogłoby zatrzymać człowieka.

Pozwolił nikłemu, krzywemu trochę uśmiechowi ułożyć jego wargi w kształt niemający chyba zbyt wiele wspólnego z prawdziwą wesołością. Nie dlatego, że żart Malcolma był aż tak bardzo kiepski; nie był. Chodziło o to, że Ollie czuł, jakby od środka wypełniała go teraz tylko cisza. Kompletna niewiedza, co jeszcze mógłby powiedzieć człowiekowi, o którym myślał regularnie w ciągu ostatnich jedenastu lat, a jednocześnie bez którego nauczył się żyć, ponieważ nie miał innego wyjścia.
A przecież kiedyś rozmawiali bez końca. Rozciągnięci na rozgrzanym dachu czyjegoś domostwa, po jakiejś imprezie, leniwym wzrokiem rejestrując jak granat nocy przemienia się z wolna w rozmydlony pierwszymi blaskami słońca świt. W toku rozmowy, meandrując od załamania nerwowego Britney Spears, przez plany na wakacje, Pomarańczową Rewolucję, aż do muzyki Sex Pistols i pomysłu na to, co zjedzą na śniadanie kiedy diner na rogu otworzy swoje progi po nocy. Oleander był wtedy święcie przekonany, że ze wszystkich ludzi na świecie to właśnie Malcolm znał go najlepiej. Krótko, tak. A jednak lepiej niż jego bracia. Lepiej niż rodzice. Lepiej może nawet, niż brunet znał samego siebie.
A teraz siedzieli obok siebie, jakby każde z nich czekało, aż to drugie przypomni sobie, ten język, którym kiedyś się komunikowali, a w którym jakby nagle brakowało słów.
Patrzył, jak Malcolm bierze pierwszy łyk, i już po ledwie dostrzegalnym cieniu biegnącym przez jego twarz, zwyczajnie wiedział. Nic się nie zmieniło.
— Oddaj. —Rzucił, niby miękko, a jednak z taką stanowczością, jakby Bremers próbował sobie zrobić jakąś krzywdę. I może tak zresztą było; Oleander sam zaczynał już czuć pierwszy zwiastun zgagi skradającej się w dół przełykiem, w reakcji na przesadną kwasowość niedokładnie zmielonych ziaren. Wyciągnął rękę po termos. — Przecież widzę.... - Że Ci nie smakuje. Nie dokończył jednak. Zamiast tego zwyczajnie posmutniał, zauważając jak pusto, jak nienaturalnie brzmiały słowa, nad którymi kiedyś ani przez sekundę by się nie zastanowił. Jak, do cholery, ludzie właściwie radzili sobie z czymś takim? Z tą pustką powstałą w miejscach, w których kiedyś mieszkała intymność?

Kiedy Malcolm rzucił mimochodem, że Oleander powinien zapytać, jakąś częścią siebie brunet przeczuwał, że zaraz wejdzie prosto w pułapkę, wnyki tej konwersacji zastawione nań przez Malcolma może nieumyślnie, ale mimo wszystko sprytnie. Oleander bał się, że zaboli, niezależnie od tego, czy Mal powie mu prawdę, czy też skłamie.
Naprawdę, n a p r a w d ę nie życzył mu niczego oprócz szczęścia, a jednak wiedział, że na informację o nim serce gwałtownie ściśnie mu się z zazdrości, zwłaszcza jeśli Mal byłby szczęśliwy z kimś innym. Gdyby zaś usłyszał, że Bremers wrócił, bo dorosłość o której marzył w rzeczywistości bardziej niż snem, była koszmarem, wiązałoby się to dla Oleandra z zupełnie innym rodzajem bólu.
Powoli spojrzał Malcolmowi prosto w oczy. Wziął płytki wdech.
— Co tu właściwie robisz, Mal? - Nie było to jeszcze oskarżenie, ale pytaniu brakowało kurtuazyjnej uprzejmości typowej dawnym znajomym, którzy rozeszli się w pokoju.

malcolm bremers

[malcolm bremers]

Kiedy kilka lat wcześniej brał ślub z Sarah, zdołał sobie w miesiące poprzedzające to wydarzenie, tak wygodnie wmówić, że było to dokładnie to, czego chciał — że przeszłość ułożyła się w tak niewygodny sposób właśnie dla tamtego dnia. Z perspektywy czasu nie umiał nawet określić, czy więcej było w tym zwyczajnej naiwności, życzeniowego myślenia, czy po prostu próby przekonania samego siebie. Może miał tęsknić po tym wszystkim za Oleandrem trochę mniej, rzadziej zastanawiać się, czy istniało inne, mniej brutalne wyjście i czy nie dałoby się tego, po latach i z innym bagażem doświadczeń na plecach, jednak jakoś odkręcić?
Kilka lat później był jednak w tak żałosnym i niezrozumiałym punkcie swojego życia, na który składało się tyle nieprzemyślanych decyzji i nierozsądnie wysnutych wniosków, że siedzenie na tej ławce razem z nim — z mężczyzną, za którym zdawał się tęsknić co najmniej r e g u l a r n i e, stanowiło potwierdzenie głupoty, którą Malcolm nigdy nie chciał się wyróżniać.
Mógł nie oszukiwać się już dłużej, że gdyby okazja natrafiła się sama, złapałby ją, ratując rozpadającą się relację. Czym innym było jednak tak śmiałe wystawianie się na towarzystwo akurat Oleandra. Nie bez powodu przecież wzrok utykał mu gdzieś na linii pierwszych drzew, znajdujących się przed nimi, nie chcąc zbyt natrętnie przypatrywać się jego twarzy. Chociaż chętnie by to zrobił, bo te różnice, które zdążył wyłapać, wydawały się niewystarczające i skoro miał okazję — chciałby w swojej pamięci odmalować wersję dojrzalszego Olliego, ze szczęką o mocniejszych rysach i z włosami, zmierzwionymi w mniej chaotyczny sposób.
Było coś bezczelnego w pojawianiu się jak duch, w miejscu, które dość dobrze znali, w dniu jego urodzin. Malcolm doskonale to wiedział, ale chciał tego dnia wykazać się nienaturalną zuchwałością, której próżno było szukać w jego dorosłej wersji.
Może po cichu liczył, że trochę tego dawnego Malcolma wróci, gdy tylko usiądzie obok. A przecież gdy zajmował miejsce na ławce, to dopilnował, by jego ramię nie otarło się przypadkiem o oleandrową rękę — co było tak dla nich nienaturalne, że musiało stanowić swoisty zwiastun. Musiało być potwierdzeniem, że nic już nie mogło wyglądać tak, jak wyglądało ostatnim razem, skoro zauważał takie rzeczy, skoro z taką skrupulatnością analizował w głowie, czy rzucenie mu kolejnego, nieco dłuższego spojrzenia, nie stanowiłoby jakiejś przesady.
Nawet na początku ich relacji w jego ciele nie kumulowało się tyle niejasnego napięcia i zdenerwowania. Gdyby tak było, nie stałby się po zaledwie kilku spotkaniach kimś, kto na stałe zagościł w jego głowie, stając się przyjemną deklaracją tego, że — jeśli los pozwoli — będzie mógł całować go przez kolejne lata.
Parsknął śmiechem. Całkowicie naturalnie, w niewymuszony sposób.
— Jest paskudna — zgodził się, nie kryjąc swojej opinii na temat kwaśnych ziaren, które wybrał Oleander. Było coś miłego w tym, że nadal pamiętał i wiedział — że wyłapał ten grymas. Nie dostrzegał w tym może i nadziei na powolne pokonywanie tych gór lodowych, stojących między nimi, ale pierwszy raz pojawił się prześwit, wpuszczający na stronę Malcolma trochę słońca. Przez tyle lat był przekonany, że jeśli spotkają się kiedyś raz jeszcze, Oleander nie będzie chciał zamienić z nim choćby słowa, mając w pamięci to, jak przebiegło ich ostatnie spotkanie. Dlatego byłby głupi, gdyby nie łapał się tego pojedynczego, nieśmiałego promienia, który zdołał się przebić.
Chciał mu wyjaśnić tak wiele rzeczy, że nie umiałby znaleźć dla tej historii właściwego początku. Chciał wyciągnąć imię Sarah, ale w sposób, który nie pozostawi złudzeń, co do tego, że chciałby zakończyć ten etap. Myśl, że musiałby się przekopać przez wyznania budzące tak dogłębne poczucie wstydu, doskwierała mu nieprzyjemnie.
Jedenaście lat później i tak wiedział, że może mógł być jedyną osobą, której umiałby sformułować na głos to, czego nie mówił nikomu. Tylko, czy i Oleander nie pomyśli o nim to, co Malcolm stale układał w głowie o sobie, osądzając się brutalnie? Przesunął wzrok na jego twarz, pozwalając sobie zawiesić teraz na niej wzrok na dłużej.
Ledwo zdołał zignorować to ukłucie żalu, które dało o sobie znać w tej chwili, w której ich spojrzenia na kilka krótkich sekund zdołały się uchwycić.
— Wróciłem do Toronto jakiś czas temu. Nie sam, bo z żoną — przyznał, nie ubierając tego w żadną historię, która lepiej przedstawiałaby dynamikę tej rozpadającej się historii. Zabrzmiało to szorstko i tak konkretnie, jakby zdążył sobie powtórzyć te kilka słów kilkakrotnie w głowie, zanim faktycznie je wyrzucił. — Przez pracę i żeby zacząć w innym miejscu, bo w Ottawie to nie działało — doprecyzował. Drgnął nieznacznie, czując, że brzmiało to wszystko dziwnie. Jakby opowiadał nie swoją historię. Nawet jeśli używał słów, które prawie doskonale pasowały. — Ja to zjebałem — uzupełnił jeszcze, jakby chciał w ten sposób wyciągnąć rękę, machając mu przed nosem, z wyraźnym komunikatem hej, do tego mam talent, wiesz przecież, prawda? Relacja z Sarah trwała może i kilka lat, ale nie miał wątpliwości, że nigdy nie będzie żałował jej przebiegu tak bardzo, jak każdego dnia żałował sytuacji z Olliem.

oleander everhart